concreet lesmateriaal

Concreet lesmateriaal

 

Op deze pagina vindt u allerlei ideeën die met een klas uitgevoerd kunnen worden. Het zijn allemaal activiteiten die uitgevoerd zijn in verschillende situaties.

 

Voor meer informatie, of het zelf aandragen van ideeën, kunt u contact opnemen met tom.schoemaker@han.nl.

 

korte_werkvormen.docx 

Om veel van de werkvormen van het project Dialoog School beschikbaar te maken voor iedereen die een les of educatief ontwerp wil voorbereiden, hebben we een kaartspel gemaakt. Hoe dit kaartspel werkt is, onder andere, te zien op het volgende filmpje. https://www.youtube.com/watch?v=GqxOFr089ks.

 

Kinderen krijgen, vanuit de buurt waarin zij leven, allerlei levensbeschouwelijke invloeden mee. Deze plekken kun je gebruiken om jouw kinderen te laten zien waardoor zij beïnvloed worden. Daarnaast kun je de omgeving van jouw school ook gebruiken om hier extra ervaringen aan toe te voegen. De volgende tekst is een rondwandeling langs dit soort plekken (in de omgeving van Pabo Arnhem), inclusief verschillende werkvormen die je in het onderwijs kunt gebruiken om kinderen ervaringen op te laten doen.

Presikhaaf_als_rijke_levensbeschouwelijk_leeromgeving.pdf

 

Vergelijkbaar met de vorige tekst, maar in onderstaande tekst is de focus vooral het religieus erfgoed in Apeldoorn.

Rondje_religie.pdf

 

Op een begraafplaats concentreren veel van bovenstaande ervaringen zich. Het zijn meestal prachtige parken met veel natuur. Ook staan er inspirerende beelden die geplaatst zijn door de beheerders met als doel troost te bieden. Maar het belangrijkste zijn natuurlijk de graven zelf. Wanneer je kijkt naar de teksten en afbeeldingen op de graven, of naar de spullen die mensen bij een graf neerleggen, krijg je een intrigerend beeld van hoe mensen aankijken tegen de dood, leven na de dood, maar ook tegen het leven zelf.

bezoek_begraafplaats.pdf

 

Vaak gebruiken wij, in het onderwijs, afbeeldingen als ondersteuning van wat we willen vertellen. Maar wat gebeurt er wanneer je juist afbeeldingen gebruikt die contrastervaringen oproepen? 

Een_beeldmeditatie.pdf

 

Soms hangen vieringen als los zand aan elkaar, soms zijn ze opgebouwd volgens de volgorde van een kerkdienst. In het onderwijs is wellicht één van de meest bruikbare structuren voor een viering die van de verhalende viering. Hieronder vindt u een voorbeeld waarbij ook een aantal opdrachten zijn ingebouwd voor de kinderen om een onderdeel vand e viering zelfstandig in te vullen.

viering_de_vierde_wijze.pdf

 

Niet ontwikkeld als onderdeel van dit project, maar wel een inspirerend project om te doen, ook met bovenbouwkinderen.

http://www.ikzoujehetliefstineendoosjewillendoen.nl/

 

Beeldmeditatie.pdf

 

Bij onderstaand lied valt de inhoud en de vorm naadloos samen. 

Eenvoudiger is het, wanneer in de laatste regel alle noten behalve de eerste, 1 tel zijn in plaats van 2.

de_psalmenkakofoni1.pdf

 

Afbeeldingen bij lesmateriaal zijn eigenlijk altijd ter ondersteuning van de tekst. Maar wanneer het beeld en de tekst contrasteren, dan ontstaat verwarring die de leerling zelf op moet lossen. Vanuit dit principe werd de volgende beeldmeditatie gemaakt.

Psalm_8_beeldmeditatie.pdf

Een alternatief is om niet met kunstwerken te werken maar met "alternatieve kleurplaten" uit de kunsteducatie. Een groot aantal van dit soort kleurplaten is te vinden in Het grote tekenboek (deel 1 en 2) van Taro Gomi, uitgevrij Nw. Amsterdam. De opdracht is dat eerst aan kinderen om een passende kleurplaat te kiezen bij een verhaal of tekst en om vervolgens de kleurplaat zo af te maken dat het nog beter bij het verhaal past.

 

Tom Schoemaker ontwierp onderstaand programma om kinderen en jongeren te stimuleren om zichzelf open te stellen voor de verwondering en voor dingen die gewoon niet rationeel te verklaren zijn, maar wel mogelijk.

Eerst_zien.pdf

 

Op basis van het filmpje met de wervelwindcabine op de openingspagina, is ook een kaartspel ontworpen. Het spel begint door alle kaarten op de kop op eren stapel te leggen. Elke speler krijgt 5 kaarten. De eerste speler trekt een kaart van de stapel. Hij kan nu twee dingen doen. De kaart die het minst bij hem past kan hij weer op zijn kop op een aflegstapel leggen of hij kan de kaart geven aan iemand bij wie die, volgens hem, wel past. Deze laat de kaart open voor zich liggen.Daarna is de volgende speler aand e beurt.

Het idee is dat je door speelt totdat je in je hand vijf kaarten hebt waarvan je vindt dat ze echt bij je passen. Dan trek je je terug uit het spel en kunnen de anderen doorspelen. Uiteindelijk heeft elke speler vijf kaarten die weergeven waar zijn eigen levensbeschouwelijke inspiratie vandaan komt en een aantal kaarten waarvan anderen denken dat die bij hem past.

Als afronding kun je de open en dichte kaarten aan elkaar tonen en toelichten.

Let op: de afbeeldingen op deze kaarten kunnen nog auteursrechten bevatten. Mocht iemand menen recht te hebben op auteursrechten, wil diegene dan contact opnemen met de beheerder van de site?

kaartspel.pdf

 

Een keer per jaar trekt een groot aantal basisschoolklassen langs intrigerende plekken in de Apeldoornse binnenstad. Van die plaatsen waarvan iedereen wel weet dat ze er zijn, maar waar bijna niemand ooit naar binnen gaat. Op deze plekken worden verhalen verteld door mensen die iets met deze plekken te maken hebben. Alle verhalen zijn ook geënt op één van de tien geboden.

verhalenroute_apeldoorn.pdf

 

Rolf Deen en Fred Huitzager ontwikkelden het model van de dramacomposities, onder andere in hun boek "Een geschenk van de woestijn" uitgegeven door Echelon 1997. Een dramacompositie is een eenvoudige dramawerkvorm waarmee je kinderen in het verhaal trekt. Een mooi voorbeeld (uit dit boek) is de volgende dramacompositie over het verhaal van de Verloren Zoon.

dramacompositie_Verloren_Zoon.pdf

 

Een werkvorm die heel goed past bij het project Dialoog School en die goed aansluit op de bovenstaande dramacomposities, is Verhalend Ontwerpen, ook wel Storyline Aproach genoemd. Veel inspiratie is te vinden op de website www.verhalendontwerpen.nl . Voorbeelden van een levensbeschouwelijke storyline aproach zijn ons nog niet bekend. Wie helpt ons?

 

Een andere werkvorm, razend populair in het Engelse taalgebied, is Godly Play. In deze manier van werken worden de principes van het Montessori onderwijs toegepast op het werken met Bijbelverhalen. Belangrijk hierbij is vooral de inzet van alle zintuigen. Achtergronden en concrete voorbeelden zijn te vinden op www.kuleuven.be/thomas/page/godlyplay/ .

 

In onderstaand artikel beschrijft Tom Schoemaker een groot aantal werkvormen die gebruikt kunnen worden wanneer een relatie gelegd wordt tussen een Bijbelverhaal en een beeldend kunstwerk. Voor de achterliggende gedachten bij deze werkvormen, zie "Bijbelse beelden" op de pagina "achtergrondartikelen". Dit artikel verscheen eerder in "Een schreeuw om recht", een uitgave van Toerusting (z.j.).

werkvormen_voor_jonge_en_oudere_mensen.pdf